อาการ "ดันสิว" (Purging) คืออะไร? ดูยังไงว่าดันสิวหรือแพ้ครีม

Article Read Duration 7 min read


หลายคนคงเคยเจอปัญหาใช้ครีมตัวใหม่แล้วสิวเห่อ จนเกิดความกังวลว่านี่คืออาการ ดันสิว (Purging) ที่เดี๋ยวก็หายไปเอง หรือจริง ๆ แล้ว ผิวเรากำลังคายสิวจากอาการแพ้ครีมกันแน่? หากแยกไม่ออกแล้วฝืนใช้ต่อ หน้าอาจจะพังกว่าเดิม หรือหากหยุดใช้ทั้งที่กำลังดันสิว ก็อาจเสียโอกาสที่จะได้รักษาสิวมีผิวใสไปอย่างน่าเสียดายบทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจถึงความแตกต่างของการดันสิวและอาการแพ้ครีม พร้อมวิธีรับมือเพื่อให้ได้ผิวใสอย่างที่ใจต้องการ

อาการ "ดันสิว" (Purging) คืออะไร?

อาการดันสิว หรือที่หลายคนเล่าอาการนี้ว่า “สิวเห่อ” มักเกิดหลังจากการเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลปัญหาสิวที่หวังผลเพื่อการลดสิว แต่หลังการใช้ผลิตภัณฑ์นั้น ๆ กลับเกิดปรากฎการณ์สิวกระหน่ำผุดขึ้นหนักยิ่งกว่าเดิม อาการลักษณะนี้อาจพบได้หลังการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีสารผลัดเซลล์ ซึ่งผลิตภัณฑ์ดูแลปัญหาสิวมักมีสารสำคัญที่มีคุณสมบัติเสริมการผลัดเซลล์เพื่อแก้ปัญหาเซลล์ผิวที่ผลิตมากผิดปกติสาเหตุสำคัญของการเกิดปัญหาสิวสารเหล่านี้มีขะไปเสริมการผลัดเซลล์ผิว (Cell Turnover) ให้เร็วขึ้น ส่งผลให้สิ่งสกปรก น้ำมัน และสิ่งอุดตันที่ฝังอยู่ใต้ชั้นผิว (ในรูขุมขน) ค่อย ๆ ขยับตัวขึ้นไปบนผิวชั้นบนสุด (ตามวงจรปกติของผิวหนังชั้นบน) หรือเข้าใจง่าย ๆ ว่าเป็นการขยับขึ้นมาบนผิวชั้นบนของสิ่งอุดตันที่สะสมอยู่ในรูขุมขน

ผลิตภัณฑ์อะไรบ้างที่ดันสิว

อาการดันสิวด้วยกลไกดังกล่าว เกิดขึ้นจากสารที่มีคุณสมบัติผลัดเซลล์ผิวที่มักพบในผลิตภัณฑ์ดูแลปัญหาสิว เช่น
  • กลุ่มของกรดวิตามินเอ : Retinol, Retin-A, Tretinoin
  • กลุ่มกรดผลัดเซลล์ผิว (Exfoliants): AHA, BHA (Salicylic Acid), PHA, LHA
  • วิตามินซีเข้มข้น (L-Ascorbic Acid)
  • ยารักษาสิวบางชนิด เช่น Benzoyl Peroxide

วิธีเช็ก ดันสิว VS แพ้ครีม ต่างกันอย่างไร?

เพื่อให้คุณตัดสินใจได้ถูกต้อง ว่าจะไปต่อหรือพอแค่นี้กับครีมที่เพิ่งเปลี่ยนมาใช้ แนะนำให้สังเกตอาการของตนเองหลังใช้ครีมดังนี้

อาการดันสิว

จุดสังเกตสำหรับอาการดันสิว มักจะเกิดขึ้นในลักษณะดังนี้
  • ลักษณะสิว จะพบสิวหลากหลายลักษณะ และพบขนาดที่แตกต่างกัน เช่น สิวอุดตัน สิวอักเสบ หรือสิวหัวหนองที่มีขนาดแตกต่างกัน
  • ตำแหน่งที่เกิด มักขึ้นในบริเวณที่เคยมีสิวอุดตัน หรือจุดที่สิวขึ้นซ้ำซาก
  • ระยะเวลา โดยปกติจะดีขึ้นภายใน 4-6 สัปดาห์ ตามรอบผลัดเซลล์ผิว
  • สาเหตุเกิดจากสารที่เร่งการผลัดเซลล์ผิว


อาการแพ้ หรือระคายเคือง

จุดสังเกตสำหรับอาการแพ้หรือระคายเคืองครีมที่ใช้ มักจะเกิดขึ้นในลักษณะดังนี้
  • ตำแหน่งที่เกิด ขึ้นได้ทุกที่บนใบหน้า แม้แต่ในจุดที่ไม่เคยเป็นสิวมาก่อน
  • ระยะเวลา ยิ่งใช้นานสิวยิ่งเห่อ ไม่ลดลง และไม่มีท่าทีจะหาย
  • ลักษณะสิว ผื่นแดง เม็ดเล็กละเอียด สิวอักเสบบวมแดง อาจมีอาการคัน ระคายเคือง ร่วมด้วย
  • สาเหตุเกิดจากส่วนผสมที่อุดตัน (Comedogenic) หรือสารเคมีที่ระคายเคือง

สิวอุดตัน

วิธีรับมือเมื่อผิวเข้าสู่ช่วงดันสิว (สิวเห่อ)

วิธีรับมือเมื่อผิวเข้าสู่ช่วงดันสิว สิวเห่อหลังการใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลปัญหาสิว ที่หากประเมินแล้วว่านี่คืออาการดันสิว อย่าเพิ่งถอดใจในการใช้ครีมตัวนั้น ให้ลองทำตามขั้นตอนเหล่านี้เพื่อให้ผิวผ่านช่วงวิกฤตไปได้ง่ายขึ้น
  • หลีกเลี่ยงปัจจัยที่ไปเพิ่มการสะสมสิ่งสกปรกใต้ผิว เช่น
    • ลดหรือเลี่ยงการแต่งหน้า
    • เน้นการทำความสะอาดอย่างหมดจด ล้ำลึกและอ่อนโยน แบบ Double cleansing ด้วยขั้นตอนเช็ดเครื่องสำอางและการล้างหน้าด้วยผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่มีค่า pH ใกล้เคียงกับผิว
    • ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ส่งผลต่อปัญหาสิว เช่น พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เครียด เลี่ยงอาหารที่ทำให้เกิดปัญหาสิว
    • หลีกเลี่ยงฝุ่นควันมลภาวะ
  • ลดความถี่ในการใช้ โดยหากใช้ Retinol หรือ BHA แล้วหน้าแดงลอก ให้ลดลงเหลือสัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง เพื่อให้ผิวได้ปรับตัว
  • ใช้มอยซ์เจอไรเซอร์ (Moisturizer) เพื่อเสริมความชุ่มชื้น เสริมปราการผิวให้แข็งแรง เนื่องจากการผลัดเซลล์ผิวมักทำให้ผิวแห้งกร้าน ห้ามบีบหรือแกะสิว และหลีกเลี่ยงการสัมผัสใบหน้าโดยไม่จำเป็น โดยเฉพาะระหว่างวัน เพื่อไม่ไปรบกวน หรือกระตุ้นปัญหาสิว และลดดอกาสการเกิดร่องรอยหลังปัญหาสิว (รอยแดง รอยดำ หรือรอยหลุมสิว)
  • ทาครีมกันแดดเป็นประจำทุกเช้า โดยเลือกสูตรที่ไม่ทำให้เิกดการอุดตัน (Non-comedogenic) เพราะแสงแดดเป็นอีกปัจจัยที่ไปกระตุ้นการเกิดปัญหาสิวได้ รวมถึงส่งผลให้รอยสิวและจุดด่างดำเข้มขึ้นด้วย
    • เมื่อไหร่ที่ควรหยุดใช้ครีมทันที

      หากสัญญาณเตือนสังเกตได้จากอาการเหล่านี้ ที่บ่งบอกว่าไม่ใช่การดันสิว แต่เป็นการแพ้หรือผิวอักเสบอย่างรุนแรง
      • มีอาการแสบ ร้อน แดง หรือคันยิบ ๆ ตลอดเวลาหลังทา
      • มีผื่นขึ้นเป็นปื้น หรือตุ่มใส ๆ กระจายตัว
      • สิวเห่อรุนแรงในจุดที่ไม่เคยเป็นสิวมาก่อนเกิน 6-8 สัปดาห์

      สรุป

      อาการดันสิว สิวเห่อหลังการใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลปัญหาสิว เป็นอาการชั่วคราวที่นำไปสู่ผลลัพธ์ผิวที่ดีขึ้น แต่ต้องแลกมาด้วยความอดทนและการสังเกตตัวเองอย่างใกล้ชิด แต่หากผ่านพ้นไปได้นั่นหมายถึงการเคลียร์ใต้ผิวอย่างหมดจด จัดการกับการอุดตันที่แฝงตัวอยู่ใต้ผิวทำให้เราเกิดปัญหาสิวแบบต่อเนื่องไม่จบไม่สิ้น แต่หากจัดการเคลียร์กับการอุดตันเหล่านี้ร่วมกับการหลีกเลี่ยงปัจจัยที่ทำให้เกิดการอุดตันใต้ผิวนี้ก็จะเป็นการจบปัญหาสิวเรื้อรังได้อย่างมีประสิทธิภาพ การแยกอาการที่เกิดขึ้นเป็นการดันสิวหรือการแพ้ จะทำให้สามารถดูแลผิวได้อย่างตรงจุดและปลอดภัย ได้ผิวหน้าที่สวยใสดังต้องการ