สิ่งเล็ก ๆ ที่เรียกว่า “สิว” พร้อมแนวทางในการรักษาสิว

Article Read Duration 5 นาทีที่อ่าน

แม้ว่า “สิว” จะเป็นเพียงจุดเล็ก ๆ บนใบหน้า แต่สำหรับใครหลายคน จุดเล็ก ๆ เหล่านี้ ถือเป็นปัญหาใหญ่ที่กวนใจ จนนำไปสู่การสูญเสียความมั่นใจในการใช้ชีวิต มีงานวิจัยทางการแพทย์พบว่าผู้ที่มีปัญหาสิว มักมีปัญหาที่เป็นผลกระทบทางจิตใจ เปรียบเสมือนผลกระทบของโรคเรื้อรังเช่น โรคหอบหืด หรือโรคเบาหวานเลยทีเดียว และผู้ที่มีปัญหาสิวยังมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคซึมเศร้ามากกว่าคนทั่วไปถึง 46% อีกด้วย

ดังนั้น เราจะมาทำความรู้จักกับปัญหาสิวให้มากขึ้น เพราะถ้าหากเรารู้จัก “สิว” ดีขึ้น เราจะได้รู้ว่าสิวเกิดจากอะไร? เพื่อเลี่ยงสาเหตุหรือปัจจัยเหล่านั้น เมื่อทราบประเภทสิวแล้ว เราก็จะเข้าใจแนวทางการรักษาสิวและดูแลปัญหาสิว ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรมที่ต้องปรับเปลี่ยน การใช้ครีมรักษาสิว หรือครีมลดรอยสิว อย่างถูกต้องและเหมาะสม

“สิว” คืออะไร?

ตามหลักวิชาการแล้ว “สิว คือการอักเสบของรูขุมขน หรือต่อมไขมัน” บริเวณที่เป็นสิว จึงเป็นบริเวณที่มีต่อมไขมันอยู่หนาแน่น ได้แก่ บริเวณใบหน้า คอ ไหล่ หน้าอก หรือแผ่นหลัง หรืออาจพูดได้ว่าจุดหรือตำแหน่งที่เป็นสิว คือตำแหน่งของรูขุมขนของเรานั่นเอง

ปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดปัญหาสิว คืออะไรบ้าง?

สามารถแบ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดสิวได้ง่าย ๆ 2 ปัจจัย ได้แก่

  • ปัจจัยภายใน เช่น กรรมพันธุ์ หรือฮอร์โมน (ช่วงวัยรุ่น, ช่วงตั้งครรภ์, ช่วงมีประจำเดือน)
  • ปัจจัยภายนอก เช่น แสงแดด ฝุ่น ควัน มลภาวะ ความชื้น สภาพอากาศ และเครื่องสำอาง รวมถึงพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น การพักผ่อนน้อย ความเครียด การรับประทานอาหาร

ปัจจัยภายนอกที่กระตุ้นทำให้เกิดสิวของแต่ละคนอาจไม่เหมือนกัน เช่นบางคนทานช็อคโกแลตแล้วเป็นสิว แต่บางคนกลับไม่มีผลอะไรจากการทานช็อคโกแลต ดังนั้นตัวเราเองต้องคอยสังเกตว่าปัจจัยอะไรบ้างที่ส่งผลให้เกิดปัญหาสิวของตนเอง หากเลี่ยงหรือลดได้ก็ควรเลี่ยงหรือลด เพื่อเป็นการช่วยลดปัญหาสิวที่จะเกิดขึ้นมาได้

สิวเกิดขึ้นได้อย่างไร?

ทางการแพทย์ได้ระบุว่าสิวเกิดจาก 4 สาเหตุหลัก ได้แก่


การผลิตน้ำมันมากผิดปกติ

เนื่องจากต่อมไขมัน มีหน้าที่ผลิตน้ำมันเพื่อให้ความชุ่มชื้น และความแข็งแรงแก่ผิว น้ำมันที่ผลิตได้จะถูกส่งมาตามรูขุมขนออกมาเคลือบที่บนผิวของเรา คนที่มีต่อมไขมันขนาดใหญ่ก็จะผลิตน้ำมันได้เยอะ ใบหน้าจะมีความมันเงา และมีโอกาสเกิดการอักเสบของต่อมไขมันได้ จึงมักพบว่าผู้ที่มีผิวมันมักจะมีปัญหาสิว


การแบ่งเซลล์ผิวมากผิดปกติ

ปกติผิวหนังชั้นบนจะสร้างเซลล์ผิวใหม่ หรือแบ่งเซลล์ผิว แล้วค่อย ๆ หลุดลอกออกไป โดยใช้เวลาประมาณ 28 วัน แต่หากเซลล์ผิวมีการแบ่งตัวมากผิดปกติ จะส่งผลต่อกระบวนการผลัดเซลล์ผิว ทำให้ซากเซลล์ผิวที่มากผิดปกติเหล่านั้นอุดตันอยู่ในรูขุมขน เกิดการอุดตันใต้ผิว ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า เรียกว่า “ไมโครคอมีโดน (Microcomedones)” เป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาสิว ซึ่งจะพัฒนาต่อไปเป็นสิวอุดตัน (comedones) ได้


การอักเสบของเซลล์ผิวหนัง

มาจากพฤติกรรมหลาย ๆ ปัจจัย เช่น ฮอร์โมน ความเครียด การนอนดึก หรือทานอาหารที่ส่งผลกระตุ้น ทำให้เซลล์ผิวหนังเกิดการอักเสบขึ้น


การติดเชื้อแบคทีเรีย และการเสียสมดุลแบคทีเรียบนผิว

หลายคนทราบว่าเชื้อแบคทีเรียทำให้เกิดปัญหาสิวอักเสบ ส่วนเรื่องสมดุลของแบคทีเรียบนผิวพบว่า ผู้ที่มีปัญหาสิวจะพบแบคทีเรียกลุ่มก่อโรคเพิ่มมากผิดปกติ เช่น S.aureus ส่งผลให้เกิดการหลั่งสารที่ก่อการอักเสบเพิ่มมากขึ้น และเกิดปัญหาสิวอักเสบที่รุนแรงขึ้น

ประเภทของสิว มีอะไรบ้าง?

สิวมี 2 ประเภท ได้แก่

สิวไม่อักเสบ หรือ สิวอุดตัน (Retentinal acne, Comedones)

เกิดจากการอุดตันของรูขุมขน ทำให้ใบหน้าไม่เรียบเนียน แต่ไม่มีอาการเจ็บ บวม และแดง ใด ๆ แบ่งได้เป็น

  • สิวหัวขาว หรือ สิวหัวปิด (White head comedones หรือ Close comedones) เป็นตุ่มนูนขนาดเล็ก สีเดียวกับผิวหนัง เช่น ลักษณะของสิวผด
  • สิวหัวดำ หรือ สิวหัวเปิด (Black head comedones หรือ open comedones) เป็นตุ่มนูนขนาดเล็ก มีจุดสีดำอยุ่ตรงกลาง เช่น ลักษณะของสิวเสี้ยน

สิวอักเสบ (Inflammatory acne)

เกิดจากการอุดตันของรูขุมขน และติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วย นอกจากจะทำให้ใบหน้าไม่เรียบเนียนแล้วยังพบอาการ แสบ แดง และบวม ร่วมด้วย อาจพบลักษณะของสิวอักเสบที่แตกต่างกันไปเช่น

  • สิวตุ่มแดง (Papule) มีลักษณะตุ่มนูน สีแดง ขนาดเล็ก
  • สิวตุ่มหนอง (Pustule) มีลักษณะตุ่มนูน ขนาดเล็กและมีหนองร่วมด้วย
  • สิวอักเสบขนาดใหญ่ (Nodule หรือ Cyst) เป็นสิวที่มีขนาดใหญ่ (ใหญ่กว่า 0.5 cm) อาจพบเป็นตุ่มหนองหลายจุดอยู่ติดกัน หรือก้อนนูนแดงที่นุ่มเพราะหนองและเลือดอยู่ภายใน

หากจะเรียงลำดับการเกิดสิวแล้วนั้น มักมีจุดเริ่มต้นจาก ไมโครคอมิโดน หรือสิวอุดตันขนาดเล็กที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า 🡪 สิวอุดตัน 🡪 สิวอักเสบ 🡪 รอยแดง รอยดำ ที่เกิดจากสิว

ดังนั้นหากเราดูแลจัดการที่ “ไมโครคอมิโดน” จุดเริ่มต้นปัญหาสิวได้ ก็จะเปรียบเสมือนการแก้ปัญหาสิวที่ต้นตอ ซึ่งน่าจะเป็นวิธีการที่ช่วยแก้ปัญหาสิวได้อย่างเห็นผล เพื่อเพิ่มความมั่นใจให้กับตัวเราได้ดียิ่งขึ้นสำหรับผู้ที่มีแนวโน้มเป็นสิวง่าย

References:

    1.Acne relapses: impact on quality of life and productivity B Dreno 1, C Bordet 2, S Seite 3, C Taieb 4 5, ‘Registre Acné’ Dermatologists
    2.J Am Acad Dermatol 2019 doi: 10.1016/j.jaad.2019.08.078